ក្នុងរយៈពេលថ្មីៗនេះ ប្រទេសឥណ្ឌាបានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងព្យុះនយោបាយមួយ ដោយសារតែការកែប្រែបញ្ជីឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោតទ្រង់ទ្រាយធំ។ ការងារផ្ទៀងផ្ទាត់ទូទាំងប្រទេសដែលហៅថា “ការកែប្រែពិសេសឱ្យកាន់តែខ្លាំង” បានបណ្តាលឱ្យឈ្មោះប្រមាណ ១៣០លាននាក់ ត្រូវបានដកចេញពីបញ្ជីឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោត។ តួលេខនេះលើសពីចំនួនប្រជាជនសរុបរបស់ប្រទេសជប៉ុន ដែលបានបង្កឱ្យមានប្រតិកម្មយ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់គណបក្សប្រឆាំង អង្គការសង្គមស៊ីវិល និង “គណបក្សប្រជាជនកន្លាត” (Cockroach Janta Party – CJP) ដែលដឹកនាំដោយយុវជន។ នៅថ្ងៃទី១០ ខែតុលា បាតុកររាប់ពាន់នាក់បានធ្វើការតវ៉ាទ្រង់ទ្រាយធំនៅរដ្ឋធានីញូវដេលី ទាមទារឱ្យលោក ជីយ៉ាណេស គូម៉ា ប្រធានគណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតឥណ្ឌា លាលែងពីតំណែង។
ចំណុចស្នូលនៃជម្លោះ៖ ការសម្អាតបញ្ជីឈ្មោះ ឬការបោសសម្អាតនយោបាយ?
ចំណុចផ្តោតនៃជម្លោះនេះ បានចាប់ផ្តើមតាំងពីឆ្នាំមុន នៅពេលដែលការងារផ្ទៀងផ្ទាត់បញ្ជីឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោតត្រូវបានចាប់ផ្តើមនៅក្នុងរដ្ឋប៊ីហារ ភាគខាងកើតនៃប្រទេសឥណ្ឌា អំឡុងពេលរដូវកាលបោះឆ្នោតក្នុងតំបន់។ បច្ចុប្បន្ន សកម្មភាពនេះបានពង្រីកទៅដល់រដ្ឋភាគច្រើន និងដែនដីសហព័ន្ធនានានៅទូទាំងប្រទេសឥណ្ឌា។
យោងតាមទិន្នន័យរបស់គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតឥណ្ឌា ក្នុងចំណោមកំណត់ត្រាប្រមាណ ១៣០លាននាក់ដែលត្រូវបានលុបចេញ ទិន្នន័យចំណាត់ថ្នាក់ដែលគណបក្សប្រជាជនឥណ្ឌា (BJP) បានដកស្រង់បង្ហាញថា៖ មានប្រមាណ ២៨លាននាក់ត្រូវបានបញ្ជាក់ថាបានស្លាប់, ៦៣លាននាក់ត្រូវបានដកចេញដោយសារការផ្លាស់ទីលំនៅ, ១០លាននាក់ជាការចុះឈ្មោះស្ទួន, និង ៣០លាននាក់ទៀតត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជា “មិនអាចតាមដានរកឃើញទីតាំង”។
ទោះបីជាអាជ្ញាធរអះអាងថា វិធានការនេះមានគោលបំណងលុបឈ្មោះ “អ្នកបោះឆ្នោតអសុពលភាព” និង “ជនអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់” ក៏ដោយ ក៏សំឡេងរិះគន់បានចង្អុលបង្ហាញថា នៅក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែង អ្នកបោះឆ្នោតស្របច្បាប់មួយចំនួនធំទើបតែបានរកឃើញថាឈ្មោះរបស់ពួកគេត្រូវបានលុបចោលនៅពេលទៅបោះឆ្នោត។ ជាពិសេសនៅក្នុងរដ្ឋប៊ីហារ និងរដ្ឋបេងហ្គាល់ខាងលិច មានអ្នកបោះឆ្នោតយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់បានបាត់បង់សិទ្ធិបោះឆ្នោតដោយសារបញ្ហានេះ។
អ្វីដែលកាន់តែរសើបនោះគឺ គណបក្សប្រជាជនឥណ្ឌា (BJP) ទើបតែបានឈ្នះអំណាចនៅក្នុងរដ្ឋបេងហ្គាល់ខាងលិចជាលើកដំបូងកាលពីខែឧសភាឆ្នាំនេះ។ គណបក្សប្រឆាំងដូចជា គណបក្សកុងហ្គ្រេស បានចោទប្រកាន់គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតថាមានភាពលំអៀងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនៅក្នុងដំណើរការកែប្រែ ដោយចេតនាគាបសង្កត់សំឡេងឆ្នោតរបស់ក្រុមប្រឆាំង។ អ្នករិះគន់យល់ថា សហគមន៍មូស្លីម និងក្រុមជនជាតិភាគតិចដទៃទៀត បានទទួលរងផលប៉ះពាល់មិនសមាមាត្រនៅក្នុងការបោសសម្អាតនេះ ដោយសារតែក្រុមទាំងនេះជាធម្មតាមិនមានទំនោរគាំទ្រគណបក្សកាន់អំណាចដែលដើរតាមមាគ៌ាជាតិនិយមហិណ្ឌូ។ គណបក្សប្រឆាំងបានចង្អុលបង្ហាញដោយផ្ទាល់ថា សកម្មភាពនេះបានជះឥទ្ធិពលដល់លទ្ធផលបោះឆ្នោតនៅក្នុងតំបន់សំខាន់ៗ ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់យុត្តិធម៌នៃការបោះឆ្នោតរបស់ប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យធំជាងគេលើពិភពលោកមួយនេះ។
“ចលនាកន្លាត” ផ្ទុះឡើងវិញ៖ កំហឹងរបស់យុវជនជំនាន់ Z ឆាបឆេះសាជាថ្មី
រលកនៃការតវ៉ានេះត្រូវបានដឹកនាំដោយ “គណបក្សប្រជាជនកន្លាត” (Cockroach Janta Party – CJP) ដែលសកម្មក្នុងពេលថ្មីៗនេះ។ ការកកើតឡើងនៃអង្គការនេះគឺពោរពេញទៅដោយភាពតានតឹង — កាលពីខែឧសភាឆ្នាំនេះ ប្រធានចៅក្រមនៃប្រទេសឥណ្ឌាបានប្រៀបធៀបយុវជនដែលរកការងារធ្វើមិនបានទៅនឹង “សត្វកន្លាត” ជាសាធារណៈ។ សុន្ទរកថានេះបានបង្កឱ្យមានកំហឹងពីសំណាក់យុវជនឥណ្ឌាជំនាន់ Z ដែលជំរុញឱ្យក្រុមយុវជនបង្កើតអង្គការដាក់សម្ពាធនេះឡើង ដោយប្រើឈ្មោះបែបតិះដៀលទៅលើគណបក្សកាន់អំណាច។
នេះមិនមែនជាលើកទីមួយទេដែល CJP សម្រេចបានជោគជ័យខាងនយោបាយ។ កាលពីខែកក្កដាឆ្នាំនេះ ពួកគេធ្លាប់បានធ្វើបាតុកម្មទ្រង់ទ្រាយធំប្រឆាំងនឹងរឿងអាស្រូវលេចធ្លាយសំណួរប្រឡងចូលសាកលវិទ្យាល័យវេជ្ជសាស្ត្រឥណ្ឌា ហើយទីបំផុតបានបង្ខំឱ្យរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំនៅពេលនោះលាលែងពីតំណែងដោយជោគជ័យ។ មកដល់ពេលនេះ ដោយផ្តោតលើបញ្ហាយុត្តិធម៌នៃការបោះឆ្នោត “ចលនាកន្លាត” បានវិលត្រឡប់មកវិញម្តងទៀតបន្ទាប់ពីផ្អាកអស់រយៈពេលជិតកន្លះឆ្នាំ។
ការឆ្លើយតបរបស់អាជ្ញាធរ និងភាពជាប់គាំងជាបន្តបន្ទាប់
នៅចំពោះមុខសំណួរនិងការចោទសួរយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតឥណ្ឌាបានឆ្លើយតបថា នីតិវិធីដែលពាក់ព័ន្ធគឺស្របច្បាប់ និងត្រឹមត្រូវតាមបទប្បញ្ញត្តិ។ ឈ្មោះនឹងត្រូវបានលុបចោលតែក្នុងករណីដែលបំពេញតាមលក្ខខណ្ឌតឹងរឹងដូចជា “ស្លាប់, ចុះឈ្មោះស្ទួន, បានផ្លាស់ទីលំនៅ ឬមិនអាចតាមដានរកឃើញទីតាំង” ហើយអ្នកបោះឆ្នោតដែលត្រូវបានលុបឈ្មោះនៅតែអាចដាក់ការជំទាស់ ឬចុះឈ្មោះឡើងវិញបាន។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រុមប្រឆាំងបានចង្អុលបង្ហាញថា នីតិវិធីសំណងនេះមានកម្រិតខ្ពស់ពេកសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋនៅមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសង្គមដែលខ្វះឯកសាររដ្ឋាភិបាលមុនៗ ឬភស្តុតាងពាក់ព័ន្ធ។ ដំណើរការប្តឹងតវ៉ាដ៏ស្មុគស្មាញ និងចំណាយពេលវេលាយូរ ជាក់ស្តែងបានដកហូតសិទ្ធិបោះឆ្នោតរបស់អ្នកបោះឆ្នោតរាប់លាននាក់ដោយប្រយោល។
ដោយសារតែទំហំនៃការតវ៉ាដ៏ធំ អាជ្ញាធរបានប្រើវិធានការតឹងរ៉ឹងនៅមុនថ្ងៃតវ៉ាទី១០ ខែតុលា។ ប៉ូលីសញូវដេលីបានដាក់ពង្រាយកម្លាំងយោធា និងប៉ូលីសជាង ២ម៉ឺននាក់ជាមុន បិទស្ថានីយរថភ្លើងក្រោមដីរាប់សិបកន្លែង និងកាត់ផ្តាច់អ៊ីនធឺណិតចល័តនៅជុំវិញតំបន់តវ៉ា។ លោក ឌីបកេ (Dipke) ស្ថាបនិក CJP និងសមាជិកស្នូលផ្សេងទៀត ត្រូវបានប៉ូលីសឃាត់ខ្លួនភ្លាមៗនៅក្នុងបន្ទប់អ្នកដំណើរយន្តហោះ នៅពេលដែលពួកគេមកដល់ញូវដេលី។ ទោះបីជាប្រឈមមុខនឹងការកាត់ផ្តាច់បណ្តាញ និងការបិទខ្ទប់ក៏ដោយ ក៏បាតុកររាប់ពាន់នាក់នៅតែដើរដង្ហែតាមដងផ្លូវដើម្បីបង្ហាញការទាមទាររបស់ពួកគេ។
បច្ចុប្បន្ន ជាមួយនឹងការខិតជិតមកដល់នៃការបោះឆ្នោតក្នុងតំបន់ដ៏សំខាន់នៅឆ្នាំ២០២៧ ជម្លោះជុំវិញបញ្ជីឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោតត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងបន្តក្តៅឡើងៗ ហើយនឹងបង្កជាការសាកល្បងនយោបាយដ៏ធ្ងន់ធ្ងរមួយសម្រាប់គណបក្សកាន់អំណាច។
