ទំនាក់ទំនងការបោះឆ្នោតពាក់កណ្តាលអាណត្តិអាមេរិក (2026)៖ ត្រាំ មជ្ឈិមបូព៌ា អាស៊ាន និងទំនាក់ទំនងរុស្ស៊ី

ការបោះឆ្នោតពាក់កណ្តាលអាណត្តិរបស់អាមេរិកនៅថ្ងៃទី ៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២៦ បាននាំឱ្យគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យដណ្តើមការគ្រប់គ្រងទាំងសភាតំណាងរាស្ត្រ និងព្រឹទ្ធសភា។

លទ្ធផលនេះបង្កើនឧបសគ្គដល់រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ក្នុងការអនុវត្តគោលនយោបាយក្នុងស្រុក និងការបរទេស។ ទន្ទឹមនឹងនោះ ភាពតានតឹងអាមេរិក-អ៊ីរ៉ង់នៅច្រកសមុទ្រ Hormuz និងការកាត់ជំនួយយោធាដល់អ៊ីស្រាអែល បានធ្វើឱ្យស្ថានភាពមជ្ឈិមបូព៌ាកាន់តែស្មុគស្មាញ។ ចំណែករុស្ស៊ីវិញ មិនរំពឹងថាលទ្ធផលបោះឆ្នោតនឹងផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយអាមេរិកចំពោះខ្លួនជាមូលដ្ឋានទេ ដោយសារនៅសភាអាមេរិកនៅមានការឯកភាពគ្នាប្រឆាំងរុស្ស៊ីរវាងគណបក្សទាំងពីរ។

លទ្ធផលបោះឆ្នោតអាមេរិក៖ រលកពណ៌ខៀវ និងជ័យជម្នះប្រវត្តិសាស្ត្រនៅតិចសាស់

គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យបានឈ្នះអាសនៈព្រឹទ្ធសភាចំនួន ៥៣ ធៀបនឹងគណបក្សសាធារណរដ្ឋ ៤១ ដោយឈ្នះនៅរដ្ឋសំខាន់ៗដូចជា Maine, South Carolina, North Carolina, Ohio, Texas, Iowa និង Kansas។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះត្រូវបានពិពណ៌នាថាជា “រលកពណ៌ខៀវ” ដែលបណ្តាលមកពីការមិនពេញចិត្តរបស់អ្នកបោះឆ្នោតចំពោះស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច។

ជ័យជម្នះដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលបំផុតគឺនៅរដ្ឋតិចសាស់ ដែលលោក James Talarico វ័យ ៣៧ ឆ្នាំ បានឈ្នះអាសនៈព្រឹទ្ធសភា ដោយយកឈ្នះលើលោក Ken Paxton ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តជិតស្និទ្ធរបស់លោក ត្រាំ។ នេះជាជ័យជម្នះដំបូងរបស់គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យនៅរដ្ឋតិចសាស់អស់រយៈពេល ៣៨ ឆ្នាំ។ ការស្ទង់មតិបង្ហាញថា ៧៨% នៃអ្នកឆ្លើយតបចាត់ទុកការកើនឡើងតម្លៃរស់នៅជាបញ្ហាសំខាន់បំផុតក្នុងការសម្រេចចិត្តបោះឆ្នោត។
មជ្ឈិមបូព៌ា៖ ភាពតានតឹងអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែល-អ៊ីរ៉ង់
ការកាត់ជំនួយយោធាដល់អ៊ីស្រាអែល

លោក ត្រាំ បានប្រកាសថា អាមេរិកនឹងបញ្ចប់ជំនួយយោធាប្រចាំឆ្នាំ ៤ ពាន់លានដុល្លារដល់អ៊ីស្រាអែលនៅចុងឆ្នាំ ២០២៦ ដោយអះអាងថានេះជាកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយលោក ណេតាន់យ៉ាហូ។ ការប្រកាសនេះបានធ្វើឱ្យលោក ណេតាន់យ៉ាហូ ប្រឈមនឹងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងពីគណបក្សប្រឆាំងអ៊ីស្រាអែល ដែលចោទប្រកាន់ថាលោកបានបង្កើត “ការបរាជ័យដ៏ធំធេង”។

ការវាយប្រហារលើកោះ Qeshm និងច្រក Hormuz

កងទ័ពអាមេរិកបានធ្វើការវាយប្រហារតូចៗលើកោះ Qeshm ក្នុងច្រកសមុទ្រ Hormuz កាលពីថ្ងៃទី ៣ ខែវិច្ឆិកា ដោយមន្ត្រីអាមេរិកពិពណ៌នាថាជា “ប្រតិបត្តិការការពារខ្លួន”។ អ៊ីរ៉ង់បានឆ្លើយតបថា ចម្លើយរបស់អាមេរិកចំពោះលក្ខខណ្ឌទាំង ៧ របស់តេហេរ៉ង់គឺ “មិនគួរឱ្យជឿ” (unconvincing) ហើយបានទាមទារឱ្យអាមេរិកអនុវត្តវាជាក់ស្តែង ទើបច្រក Hormuz នឹងត្រូវបើកឡើងវិញ។ លក្ខខណ្ឌទាំង ៧ រួមមាន៖ ការបញ្ចប់សង្គ្រាមគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ការលើកទណ្ឌកម្មប្រេង ការដោះលែងទ្រព្យសម្បត្តិដែលបង្កក ការទូទាត់សំណងសង្គ្រាម ការផ្តល់ការធានាប្រឆាំងការវាយប្រហារនាពេលអនាគត ការទទួលស្គាល់អធិបតេយ្យភាពលើច្រកសមុទ្រ និងការបង្កើតប្រព័ន្ធសន្តិសុខក្នុងតំបន់ជំនួស។

កប៉ាល់ដឹកប្រេង និងការសម្របសម្រួលរបស់កាតា

អង្គការ UKMTO បានរាយការណ៍ថា គ្រាប់បាញ់មិនស្គាល់ប្រភេទចំនួនពីរបានវាយប្រហារលើបន្ទប់ម៉ាស៊ីនរបស់កប៉ាល់ដឹកប្រេងនៅជិតអូម៉ង់។ ក្រុមឆ្មាំបដិវត្តន៍អ៊ីស្លាម (IRGC) បានអះអាងថា កប៉ាល់ដឹកប្រេងចំនួនបួនបានបុកគ្រាប់មីន និងឆេះ បន្ទាប់ពីបិទប្រព័ន្ធរុករក និងធ្វើដំណើរតាមផ្លូវខុសច្បាប់។ ទន្ទឹមនឹងនោះ កាតាកំពុងសម្របសម្រួលការចរចាដោយប្រយោលរវាងអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ ហើយភាគីទាំងពីរនៅតែបន្តចរចា។
ទស្សនៈរុស្ស៊ី៖ ការមិនរំពឹងទុក និងការត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ភាពមិនច្បាស់លាស់

មន្ត្រីរុស្ស៊ីជាន់ខ្ពស់បានបង្ហាញជំហរច្បាស់លាស់ថា លទ្ធផលបោះឆ្នោតនឹងមិនផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយអាមេរិកចំពោះរុស្ស៊ីជាមូលដ្ឋានទេ។ លោកអនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Sergey Ryabkov បាននិយាយថា រុស្ស៊ីមិនដាក់ក្តីសង្ឃឹមលើលទ្ធផលបោះឆ្នោតថានឹងធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងប្រសើរឡើងជាសំខាន់នោះទេ ព្រោះនៅសភាអាមេរិកមាន “ការឯកភាពគ្នាប្រឆាំងរុស្ស៊ី” រវាងគណបក្សទាំងពីរ។ លោករដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Sergey Lavrov ក៏បានបញ្ជាក់ថា អាមេរិកនឹងនៅតែជាដៃគូប្រកួតប្រជែង ហើយលោកមិនរំពឹងពីការផ្លាស់ប្តូរជាក់ស្តែងភ្លាមៗនោះទេ។

ទោះបីជាប្រធានាធិបតីកំណត់ទិសដៅការបរទេសជារួមក៏ដោយ ក៏សភាអាមេរិកមានអំណាចរារាំងយ៉ាងសំខាន់ ដូចជាការរារាំងការតែងតាំងមន្ត្រី ការពន្យារថវិកា និងការដាក់ទណ្ឌកម្មបន្ថែម។ ដូច្នេះ សម្រាប់ទីក្រុងមូស្គូ អ្វីដែលសំខាន់គឺស្ថិរភាព និងការព្យាករណ៍បាននៃទំនាក់ទំនង ជាជាងការផ្លាស់ប្តូរភ្លាមៗពីរដ្ឋបាលថ្មី។
ចេតនារបស់ ត្រាំ និង ណេតាន់យ៉ាហូ ជុំវិញនរយោបាយផ្ទៃក្នុង

លោក ត្រាំ៖ ការកាត់ជំនួយយោធាដល់អ៊ីស្រាអែល និងការវាយប្រហារតូចៗលើអ៊ីរ៉ង់ ត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីបង្ហាញភាពរឹងមាំ និងផ្តល់អាទិភាពដល់ផលប្រយោជន៍អាមេរិក ខណៈពេលដែលលោកកំពុងប្រឈមនឹងការបោះឆ្នោត និងការរិះគន់ពីសភា។

 លោក ណេតាន់យ៉ាហូ៖ ការកាត់ជំនួយបានធ្វើឱ្យលោកប្រឈមនឹងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងពីគណបក្សប្រឆាំងអ៊ីស្រាអែល ដែលចោទប្រកាន់ថាលោកបានបង្កើត “ការបរាជ័យដ៏ធំធេង”។ លោកអាចនឹងត្រូវការបង្កើនភាពតានតឹង ដើម្បីរក្សាអំណាច និងបង្រួបង្រួមសម្ព័ន្ធចម្រុះរបស់លោក។
សេណារីយ៉ូសម្រាប់រុស្ស៊ី និងទំនាក់ទំនងអាមេរិក

សភាបែកខ្ញែក៖ គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យគ្រប់គ្រងសភាតំណាងរាស្ត្រ តែគណបក្សសាធារណរដ្ឋរក្សាព្រឹទ្ធសភា។ នេះអាចបង្កើតភាពមិនច្បាស់លាស់ និងឱកាសខ្លះៗសម្រាប់ការទូតរុស្ស៊ី។

គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យគ្រប់គ្រងទាំងពីរសភា៖ ត្រូវបានចាត់ទុកជាសេណារីយ៉ូអវិជ្ជមានបំផុតសម្រាប់រុស្ស៊ី ដោយអាចមានការបង្កើនទណ្ឌកម្ម និងសម្ពាធលើអ៊ុយក្រែន។

គណបក្សសាធារណរដ្ឋរក្សាទាំងពីរសភា៖ លោក ត្រាំ នឹងមានសេរីភាពច្រើនក្នុងការធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងសេដ្ឋកិច្ច ប៉ុន្តែលទ្ធភាពនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាទាប។
ឥទ្ធិពលលើអាស៊ាន៖ ការជ្រើសរើសដ៏ស្មុគស្មាញ
សម្ពាធភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងការជ្រើសរើសភាគី

អាមេរិកមើលឃើញអាស៊ានជាដៃគូសំខាន់នៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក ហើយព្យាយាមប្រើប្រាស់យន្តការរបស់អាស៊ាន (ដូចជាវេទិកាតំបន់អាស៊ានសម្រាប់សន្តិសុខ) ដើម្បីទប់ទល់នឹងឥទ្ធិពលចិន។ ការផ្តល់ជូនដូចជាកម្មវិធីក្របខ័ណ្ឌសហប្រតិបត្តិការការពារជាតិ (ដូចដែលលោក Pete Hegseth រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិកបានស្នើនៅឆ្នាំ ២០២៦) គឺដើម្បីបង្រួបបង្រួមដៃគូដើម្បីទប់ស្កាត់ប៉េកាំង។

ទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច និងភាពស្មុគស្មាញ

ចិនគឺជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតរបស់អាស៊ានអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ។ ប្រទេសអាស៊ានមិនចង់ឱ្យការខិតទៅជិតអាមេរិកខាងសន្តិសុខបំផ្លាញទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចជាមួយចិននោះទេ។ ដូច្នេះ ពួកគេជ្រើសរើស “ស្វ័យភាពយុទ្ធសាស្ត្រ” ដោយរក្សាតុល្យភាពរវាងអាមេរិក និងចិន។

ភាពខុសគ្នាក្នុងអាស៊ានមិនមែនប្រទេសអាស៊ានទាំងអស់មានជំហរដូចគ្នាទេ។ ហ្វីលីពីន និងវៀតណាម ដែលមានជម្លោះដែនសមុទ្រជាមួយចិន មើលឃើញការខិតទៅជិតអាមេរិកខាងការពារជាតិថាជារឿងសមហេតុផល។ ចំណែកប្រទេសផ្សេងទៀតចង់រក្សាទំនាក់ទំនងល្អជាមួយប៉េកាំង ដើម្បីកុំឱ្យប៉ះពាល់ដល់ពាណិជ្ជកម្ម។ នេះធ្វើឱ្យអាស៊ានពិបាកបង្កើតជំហររួម។

កម្ពុជា៖ ការរក្សាតុល្យភាព និងមហាអំណាចធំៗ

បរិបទប្រវត្តិសាស្ត្រ

កម្ពុជាធ្លាប់រក្សាអព្យាក្រឹតភាពក្រោមព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ ប៉ុន្តែត្រូវបានអាមេរិកជ្រៀតជ្រែក និងទម្លាក់រដ្ឋាភិបាលនៅទសវត្សរ៍ ១៩៧០។ ក្រោយមក ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន ទំនាក់ទំនងជាមួយអាមេរិកមានការផ្លាស់ប្តូរតាមបរិបទសេដ្ឋកិច្ច។

ហេតុអ្វីបានជាមានអារម្មណ៍ថា “ត្រូវជ្រើសរើស”?

ការប្រកួតប្រជែងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ៖ កម្ពុជាស្ថិតនៅចន្លោះមហាអំណាច ហើយត្រូវរក្សាតុល្យភាពដើម្បីកុំឱ្យជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងជម្លោះ។

ផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ច៖ ចិនវិនិយោគយ៉ាងច្រើនលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធកម្ពុជា (ផ្លូវ កំពង់ផែ អាកាសយានដ្ឋាន) ខណៈអាមេរិកជាអ្នកទិញដ៏ធំរបស់កម្ពុជា។

កត្តានយោបាយក្នុងស្រុក៖ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមើលឃើញការគាំទ្ររបស់អាមេរិកចំពោះគណបក្សប្រឆាំងថាជាការជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុង។

ការព្យាករណ៍តាមទ្រឹស្តីល្បែង

អាមេរិក៖ កំពុងលេងហ្គេម “ការគំរាមកំហែងដែលអាចទុកចិត្តបាន” ដោយប្រើការវាយប្រហារតូចៗ និងការគាំទ្រអ៊ីស្រាអែលតាមលក្ខខណ្ឌ ដើម្បីដាក់សម្ពាធលើអ៊ីរ៉ង់ និងរក្សាតុល្យភាពក្នុងតំបន់។

អ៊ីរ៉ង់៖ ប្រើច្រក Hormuz ជាចំណាប់ខ្មាំង ដើម្បីទាមទារឱ្យអាមេរិកដកទណ្ឌកម្ម និងឈប់វាយប្រហារ ដោយដឹងថាការបិទច្រកនេះប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។

អ៊ីស្រាអែល៖ កំពុងព្យាយាមរក្សាសង្គ្រាម ឬភាពតានតឹង ដើម្បីបង្រួបប្រួមសម្ព័ន្ធចម្រុះ និងបង្វែរការយកចិត្តទុកដាក់ពីវិបត្តិនយោបាយក្នុងស្រុក។

អាស៊ាន៖ កំពុងលេងហ្គេម “ការរក្សាតុល្យភាព” ដោយមិនចង់ជ្រើសរើសភាគីណាមួយច្បាស់លាស់ ដើម្បីរក្សាផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិសុខ។

កម្ពុជា៖ កំពុងប្រើ យុទ្ធសាស្ត្រ “ពហុទិស” ដើម្បីទាញយកផលប្រយោជន៍ពីទាំងអាមេរិក និងចិន ដោយមិនប្តេជ្ញាចិត្តខ្លាំងពេកចំពោះភាគីណាមួយ និងព្យាយាមបង្កើតជម្រើសបន្ថែមដើម្បីពង្រីកឱកាសនិងស្ថេរភាព។
 សេចក្តីសន្និដ្ឋាន

ស្ថានភាពមជ្ឈិមបូព៌ា អាស៊ាន និងទំនាក់ទំនងអាមេរិក-រុស្ស៊ី បច្ចុប្បន្នគឺជាលទ្ធផលផ្ទាល់នៃនយោបាយក្នុងស្រុកអាមេរិក។ ការបរាជ័យរបស់លោក ត្រាំ នឹងធ្វើឱ្យលោកប្រឈមនឹងការរារាំងពីសភា ប៉ុន្តែលោកនៅតែមានអំណាចយោធា និងការទូតដ៏ច្រើនក្នុងរយៈពេលពីរឆ្នាំចុងក្រោយ។ សម្រាប់អាស៊ាន និងកម្ពុជា នេះមិនមែនជាការបង្ខំឱ្យជ្រើសរើសភាគីភ្លាមៗនោះទេ ប៉ុន្តែជាឱកាសដើម្បី ពង្រឹងស្វ័យភាពយុទ្ធសាស្ត្រ និងរក្សាតុល្យភាពរវាងមហាអំណាច។ ទំនាក់ទំនងជាមួយលោក ណេតាន់យ៉ាហូ នឹងបន្តផ្លាស់ប្តូរតាមការគណនាផលប្រយោជន៍។

ចំណែកអ៊ីរ៉ង់ នឹងបន្តប្រើប្រាស់ច្រក Hormuz ព្រមទាំងច្រកអាល់ម៉ាន់ឌេបជាជាចំណាប់ខ្មាំងដើម្បីចរចា។ សម្រាប់រុស្ស៊ី ការផ្លាស់ប្តូរនយោបាយក្នុងស្រុកអាមេរិកមិនទំនងជាផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយរុស្ស៊ីជាមូលដ្ឋាននោះទេ ដោយសារការឯកភាពគ្នាប្រឆាំងរុស្ស៊ីរវាងគណបក្សទាំងពីរនៅសភាអាមេរិកនៅមាន។

អត្ថបទ៖ ញិល រដ្ឋា

Bun

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

seventeen − sixteen =

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.