Author: Som Bunareach
The 2025 Thailand-Cambodia Border Crisis: A Conflict in Search of a Cause
In the jungle, small villages, and temples along the 817-kilometer border between Thailand and Cambodia, a conflict that no one seems to truly want...
អត្ថបទវិភាគ : សេណារីយ៉ូរឿងគ្រាប់មីនគឺជាយុទ្ធសាស្ត្រ «តម្រិះជិះកឯង» របស់ភាគីថៃ
ម្តងហើយម្តងទៀត ភាគីថៃតែងតែយកប្រធានបទស្តីពីការដើរជាន់មីននៃទាហានរបស់ខ្លួនមកធ្វើជាលេស ក្នុងការចោទប្រកាន់កម្ពុជាថាបានដាក់មីនថ្មី។ គោលដៅសំខាន់បំផុតរបស់ភាគីថៃគឺបង្កើតលេស ដើម្បីបង្ខូចឈ្មោះកម្ពុជាលើឆាកអន្តរជាតិ ក្នុងគោលបំណងបង្វែរការចាប់អារម្មណ៍ពីការឈ្លានពានរបស់ខ្លួនមកលើអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា ក៏ដូចជាការបំពានមកលើប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរស្លូតត្រង់។ ប៉ុន្តែ ល្បិចរបស់ថៃប្រៀបដូចជាការជីករណ្តៅកប់ខ្លួនឯង ឬបើនិយាយតាមសុភាសិតខ្មែរវិញគឺ «តម្រិះជិះកឯង»។ ហេតុអ្វី? ពីព្រោះសកម្មភាពដដែលៗរបស់ថៃបាននិងកំពុងបង្ហាញឱ្យពិភពលោកឃើញយ៉ាងច្បាស់អំពីគោលដៅទុច្ចរិតរបស់ខ្លួនទៅវិញទេ។ ទី១៖ នរណាក៏ដឹងដែរថា កម្ពុជាគឺជាប្រទេសដែលធ្លាប់ឆ្លងកាត់សង្គ្រាមស៊ីវិលជិត៣ទសវត្សរ៍ដោយក្នុងអំឡុងពេលនោះ គ្រាប់មីននិងគ្រាប់មិនទាន់ផ្ទុះបានកប់យ៉ាងច្រើននៅក្នុងដី ពិសេសក្នុងតំបន់ដែលមានសង្គ្រាមផ្ទុះខ្លាំង ដូចជាតំបន់មួយចំនួនតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជាថៃជាដើម ដែលជាទីតាំងធ្លាប់មានការប្រយុទ្ធគ្នាពីអតីតកាល។ ទី២៖ ក្រោយទទួលបានសុខសន្តិភាពតាមរយៈនយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះនាចុងទសវត្សរ៍ទី ៩០ កម្ពុជាបានខិតខំយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការដោះមីននិងគ្រាប់មិនទាន់ផ្ទុះដែលជាកាកសំណល់សង្គ្រាមចេញពីទឹកដីរបស់ខ្លួន...
Nikkei Asia៖ «អាមេរិក មើលឃើញសម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត ជាដៃគូដ៏មានសក្តានុពលនៅឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក»
ស្របពេលភាពតានតឹងកម្ពុជា-ថៃ បានកើនឡើងសាជាថ្មីនិងនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ អនុទីន ឆាន់វីរៈគុល កំពុងផ្គើនប្រមុខសេតវិមាន ដូណាល់ ត្រាំនោះ, សារព័ត៌មាន Nikkei Asia របស់ជប៉ុន បានចេញផ្សាយអត្ថបទមួយ ដោយដាក់ចំណងជើងថា៖ «សហរដ្ឋអាមេរិក មើលឃើញសម្តេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ជាដៃគូដ៏មានសក្តានុពលនៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក»។ ខ្លឹមសារសំខាន់នៅក្នុងអត្ថបទដែលផ្សាយកាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី១៣ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ២០២៥, Nikkei Asia សរសេរថា៖ ចាប់តាំងពីឡើងកាន់តំណែងមក សម្តេច...
លោក Hok Nave ឆ្លើយសំណួររបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅតាមបណ្ដាញសង្គម
Hok Nave បានបង្ហោះសារមួយតាមរយៈបណ្តាញ Facebook ដើម្បីឆ្លើយសំណួររបស់បងប្អូនជាច្រើន ដែលបានសួរអំពីការព្រួយបារម្ភក្នុងការដកសព្វាវុធធុនធ្ងន់ និងការដោះមីនតាមតំបន់ព្រំដែន។ គាត់បាននិយាយថា សំណួរមួយដែលគេសួរញឹកញាប់គឺ៖ តើយើងអាចទុកចិត្តសៀមបានទេ? ហើយហេតុអ្វីបានជារាជរដ្ឋាភិបាលយើងយល់ព្រមលើការដកសព្វាវុធនោះ? Hok Nave ឆ្លើយថា សម្រាប់គាត់ផ្ទាល់ មិនអាចទុកចិត្តសៀមបានទេ។ ប៉ុន្តែក្នុងបរិបទនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព យើងអាចទុកចិត្តបានតាមរយៈប្រតិបត្តិការសមមូល គឺខ្មែរដក សៀមក៏ត្រូវតែដក ដោយមានការត្រួតពិនិត្យ និងអ្នកសង្កេតការណ៍អន្តរជាតិ ដើម្បីធានាថាទាំងពីរប្រទេសអនុវត្តតាមនីតិវិធីត្រឹមត្រូវ។ គាត់បានប្រាប់ថា...
ហ្សេឡិនស្គីខកចិត្តបន្ទាប់ពីត្រាំជំរុញឱ្យកា.ត់ទឹកដីអ៊ុយក្រែនឱ្យរុស្ស៊ី និងមិនផ្ដល់មីស៊ីលថូម៉ាហក
ជាថ្មីម្ដងទៀត លោកត្រាំនៅតែចង់ឱ្យអ៊ុយក្រែនធ្វើសម្បទានទៅឱ្យរុស្ស៊ីដើម្បីបិទបញ្ចប់សង្គ្រាមឱ្យបានឆាប់។ ប្រភពដែលស្នើសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះ និងដែលបានដឹងកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរវាងអាមេរិក និងអ៊ុយក្រែនបានទម្លាយអាថ៌កំបាំងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថានៅពេលជួបគ្នាកាលពីថ្ងៃសុក្រសប្ដាហ៍មុន លោកត្រាំស្នើឱ្យលោកហ្សេឡិនស្គីកាត់ទឹកដីអ៊ុយក្រែនមួយផ្នែកទៅឱ្យរុស្ស៊ីដើម្បីជាថ្នូរនឹងសន្តិភាព។ ប្រភពដដែលនោះប្រាប់ថាការជួបគ្នាកាលនោះប្រព្រឹត្តទៅនៅក្នុងបរិយាកាសដ៏តឹងតែងបំផុតដល់ថ្នាក់គណៈប្រតិភូអ៊ុយក្រែនខកចិត្តយ៉ាងខ្លាំង។ នេះបើតាមប្រភព២នាក់ដែលសូមមិនបញ្ចេញឈ្មោះ។ ចំពោះសំណូមពររបស់អ៊ុយក្រែនដែលចង់បានមីស៊ីលម៉ាកថូម៉ាហកនោះ លោកត្រាំមិនបានផ្ដល់ការសន្យាដោយប្រាកដប្រជាឡើយ។ ប៉ុន្តែប្រហែលជាអត់ច្រើនជាងបាន។ សូម្បីតែអនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោកជេឌីវេន (JD Vance) ក៏បញ្ជាក់ត្រង់ចំណុចនេះផងដែរថាលោកត្រាំចង់ផ្ដោតសំខាន់ទៅលើការបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹង និងរំលត់ភ្លើងសង្គ្រាម។ លោកចង់មានន័យថាបើផ្ដល់មីស៊ីលនេះទៅឱ្យអ៊ុយក្រែនមិនមែនធ្វើឱ្យសង្គ្រាមឆាប់ចប់នោះទេ ប៉ុន្តែអាចធ្វើឱ្យឆាបឆេះកាន់តែខ្លាំង។ ប្រភពដដែលនេះប្រាប់ថានៅក្នុងពេលជួបគ្នានោះ លោកត្រាំមិនបានសន្យាដោយប្រាកដប្រជាថានឹងផ្ដល់ការធានាសន្តិសុខជាតិសម្រាប់អ៊ុយក្រែនទេ។ និយាយដល់ចំណុចនេះធ្វើឱ្យគណៈប្រតិភូអ៊ុយក្រែនចាប់ផ្ដើមងឿងឆ្ងល់ព្រោះមិនដឹងថាតើលោកត្រាំមានជំហរបែបណា។ គេនៅចាំបានថាក្រោយពេលជួបគ្នារួច លោកត្រាំអំពាវនាវឱ្យមានបទឈប់បាញ់។...
Myanmar scam centres boom using Musk’s Starlink
Scam centres in Myanmar blamed for swindling billions from victims across the world are expanding fast just months after a crackdown that was supposed...
សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ៖ ព្រះមហាក្សត្រ ដែលពិភពលោកនៅតែចងចាំ
នៅពេលដែលពិភពលោក កំពុងស្វែងរកគំរូដឹកនាំរបស់បុគ្គលដ៏ឆ្នើម ដែលបានទុកស្នាដៃជាប្រវត្តិសាស្ត្រ, សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ បានក្លាយជាគំរូដ៏លេចធ្លោមួយ ដែលគួរឲ្យកោតគោរព និងរៀនសូត្រតាម។ ទោះបីព្រះអង្គបានសោយសុខក្នុងព្រះរាជសុគតិភពក៏ដោយ ក៏ព្រះរាជសកម្មភាព ដែលបានបន្សល់ទុកនៅតែបញ្ចេញពន្លឺរះ ឆ្លុះបញ្ចាំងជាមេរៀនដ៏អស្ចារ្យសម្រាប់ពិភពលោក និងជាប្រភពនៃសេចក្ដីស្រឡាញ់សន្តិភាពរបស់ប្រជាជនខ្មែរជានិច្ច។ Fresh Exclusive មានអត្ថបទស៊ីជម្រៅជុំវិញបញ្ហានេះ៖ នៅរៀងរាល់ថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា ប្រជាជនកម្ពុជា និងប្រជាជាតិមិត្តភក្តិទូទាំងពិភពលោក តែងចំណាយពេលដ៏មានអត្ថន័យសំខាន់ ដើម្បីរំលឹកនិងថ្លែងផ្តល់ព្រះកិត្ដិយសដល់អតីតព្រះមហាក្សត្រដ៏អស្ចារ្យមួយព្រះអង្គ ដែលព្រះកិត្តិនាមនៅតែបញ្ចេញពន្លឺរះជានិច្ច ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិ...
Cambodia’s Perspective: Beyond One-Sided Narratives on the Border Conflict
The recent New York Times report, “How Chinese Weapons Transformed a War Between Two Neighbours”, has reignited debate over Cambodia’s military modernisation and the...
បដិវត្តន៍ពណ៌៖ ការគំរាមកំហែងថ្មីនិងការឆ្លើយតបរបស់កម្ពុជា
នៅថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ទណ្ឌិត សម រង្សី បានបង្ហោះសារគាំទ្រដល់សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រុមប្រឹក្សាជាតិតស៊ូ ដែលបានថ្លែងអំពី “ការបំពេញនាទីជារដ្ឋាភិបាលក្រៅប្រទេស” និងបានចោទប្រកាន់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ថាមិនអនុវត្តតាមខ្លឹមសារ និងស្មារតី នៃកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស ១៩៩១។ ការគាំទ្រនេះ បានបង្ហាញពីចេតនាកសាងមូលដ្ឋានក្រុមឧទ្ទាមក្រៅប្រទេស ក្រោមការជួយទំនុកបំរុងពីអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលបរទេស ដើម្បីផ្តួលរលំរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាស្របច្បាប់ដែលដឹកនាំដោយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ យោងទៅតាមលិខិតបែកធ្លាយ ដែលបានចេញផ្សាយដោយកាសែត The Sunday Guardian បានបញ្ជាក់ថាកាលពីថ្ងៃទី១៥...
ជំនួបដ៏កម្ររបស់អាមេរិកចិន នឹងរួមចំណែកដោះស្រាយវិបត្តិព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ
កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី ៤៧ នឹងប្រព្រឹត្តិទៅនៅថ្ងៃទី ២៦ ដល់ ថ្ងៃទី ២៨ ខែតុលា ក្នុងទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម បានបញ្ជាក់ថា លោក ប្រធានាធិបតី អាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នឹងមានវត្តមាននៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី ៤៧ ខាងមុខនេះ។ កិច្ចប្រជុំកំពូលនេះក៏នឹងមានការចូលរួមពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន លោក...