Lasting peace: The road ahead for Cambodia and Thailand

While making war is easy, building lasting peace is a far more complex and demanding long-term commitment and endeavour. Southeast Asia has enjoyed peace...

លោក Hok Nave ឆ្លើយសំណួររបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅតាមបណ្ដាញសង្គម

Hok Nave បានបង្ហោះសារមួយតាមរយៈបណ្តាញ Facebook ដើម្បីឆ្លើយសំណួររបស់បងប្អូនជាច្រើន ដែលបានសួរអំពីការព្រួយបារម្ភក្នុងការដកសព្វាវុធធុនធ្ងន់ និងការដោះមីនតាមតំបន់ព្រំដែន។ គាត់បាននិយាយថា សំណួរមួយដែលគេសួរញឹកញាប់គឺ៖ តើយើងអាចទុកចិត្តសៀមបានទេ? ហើយហេតុអ្វីបានជារាជរដ្ឋាភិបាលយើងយល់ព្រមលើការដកសព្វាវុធនោះ? Hok Nave ឆ្លើយថា សម្រាប់គាត់ផ្ទាល់ មិនអាចទុកចិត្តសៀមបានទេ។ ប៉ុន្តែក្នុងបរិបទនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព យើងអាចទុកចិត្តបានតាមរយៈប្រតិបត្តិការសមមូល គឺខ្មែរដក សៀមក៏ត្រូវតែដក ដោយមានការត្រួតពិនិត្យ និងអ្នកសង្កេតការណ៍អន្តរជាតិ ដើម្បីធានាថាទាំងពីរប្រទេសអនុវត្តតាមនីតិវិធីត្រឹមត្រូវ។ គាត់បានប្រាប់ថា...

កិច្ចប្រជុំកំពូលជាផ្លូវការរវាងចិននិងអាមេរិក ស្វែងរកការបញ្ចប់ភាពតានតឹងសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម

នាវេលាថ្ងៃនេះចំណាប់អារម្មណ៍គ្រប់គ្នាគឺទៅលើជំនួបរវាងកំពូលមេដឹកនាំរបស់មហាយក្សទាំងពីរគឺលោកតាត្រាំជាទីស្នេហារបស់អាម៉េរិក និងលោកប្រធានស៊ីដ៏ស្រស់សង្ហាររបស់ចិននៅឯកិច្ចប្រជុំកំពូល APEC ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង។ កិច្ចប្រជុំនេះនឹងកាត់បន្ថយភាពតានតឹងក្នុងសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម ជាពិសេសទាក់ទងនឹងការគំរាមកំហែងរបស់លោកតាត្រាំក្នុងការដំឡើងពន្ធ ១០០% លើទំនិញរបស់ចិនមានសុពលភាពចាប់ពីថ្ងៃទី០១ ខែវិច្ឆិកានេះតទៅ ជាការតបតនឹងវិធានការរឹតបន្តឹងការនាំចេញរ៉ែកម្រ (rare earth exports) របស់ប្រទេសចិន ជាពិសេសទៅកាន់អាម៉េរិក។ បណ្តាពាណិជ្ជករ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងឡាយរបស់មហាយក្សទាំងពីរបង្ហាញពីសញ្ញាសុទិដ្ឋិនិយម ហើយរំពឹងថាអាចនឹងមានកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មដ៏មានសក្តានុពលមួយ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកវិភាគជឿថា ជំនួបនេះទំនងជានឹងនាំមកនូវ បទឈប់បាញ់ពាណិជ្ជកម្ម ជាបណ្តោះអាសន្ន មួយប៉ុណ្ណោះ...

ហ្សេឡិនស្គី​ខក​ចិត្ត​បន្ទាប់​ពី​ត្រាំ​ជំរុញ​ឱ្យ​កា.ត់​ទឹក​ដី​អ៊ុយ​ក្រែន​ឱ្យ​រុស្ស៊ី និង​មិន​ផ្ដល់​មីស៊ីល​ថូម៉ាហក

ជា​ថ្មី​ម្ដង​ទៀត​ លោក​ត្រាំ​នៅ​តែ​ចង់​ឱ្យ​អ៊ុយ​ក្រែន​ធ្វើ​សម្ប​ទាន​ទៅឱ្យ​​រុស្ស៊ី​ដើម្បី​​បិទ​បញ្ចប់​សង្គ្រាម​ឱ្យ​បាន​ឆាប់​។ ប្រភព​ដែល​ស្នើ​សុំ​មិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ និង​ដែល​បាន​ដឹង​កិច្ច​ការ​ផ្ទៃ​ក្នុង​រវាង​អាមេរិក និង​អ៊ុយ​ក្រែន​បាន​ទម្លាយ​អាថ៌​កំបាំង​ប្រាប់​អ្នក​សារ​ព័ត៌​មាន​ថា​នៅ​ពេល​ជួប​គ្នា​​កាល​ពី​ថ្ងៃ​សុក្រ​សប្ដាហ៍​មុន លោក​ត្រាំ​​ស្នើ​​ឱ្យ​​​លោក​ហ្សេ​ឡិន​ស្គី​​កាត់​ទឹក​ដី​អ៊ុយ​ក្រែន​មួយ​ផ្នែក​ទៅ​​ឱ្យ​រុស្ស៊ី​ដើម្បី​​ជា​ថ្នូរ​​នឹង​​សន្តិ​ភាព​​។ ​ប្រភព​ដដែល​នោះ​ប្រាប់​ថា​​ការ​ជួប​គ្នា​កាល​នោះ​​​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៅ​ក្នុង​បរិ​យា​កាស​ដ៏​តឹង​តែង​​បំផុត​ដល់​ថ្នាក់​​​​គណៈ​ប្រតិ​ភូ​អ៊ុយ​ក្រែន​ខក​ចិត្ត​យ៉ាង​ខ្លាំង​។ នេះ​បើ​​តាម​ប្រភព​២​នាក់​ដែល​សូម​មិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ​​។ ​​ចំពោះ​សំណូម​ពរ​របស់​អ៊ុយ​ក្រែន​ដែល​ចង់​បាន​មីស៊ីល​ម៉ាក​ថូម៉ា​ហក​នោះ លោក​ត្រាំ​មិន​បាន​ផ្ដល់​ការ​សន្យា​ដោយ​ប្រាកដ​ប្រ​ជាឡើយ​​។ ​ប៉ុន្តែ​ប្រហែល​ជា​អត់​ច្រើន​ជាង​បាន​។ ​សូម្បី​តែ​អនុ​ប្រ​ធានា​ធិបតី​អាមេរិក លោក​ជេ​ឌី​វេន (JD Vance) ក៏​បញ្ជាក់​ត្រង់​ចំណុច​នេះ​ផង​ដែរ​ថា​លោក​ត្រាំ​ចង់​ផ្ដោត​សំខាន់​ទៅ​លើ​ការ​បន្ធូរ​បន្ថយ​ភាព​តាន​តឹង​ និង​រំលត់​ភ្លើង​សង្គ្រាម​។ លោក​ចង់​មាន​ន័យ​ថា​បើ​ផ្ដល់​មីស៊ីល​នេះ​ទៅ​ឱ្យ​អ៊ុយ​ក្រែន​មិន​មែន​ធ្វើ​ឱ្យ​សង្គ្រាម​ឆាប់​ចប់​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​​អាច​ធ្វើ​ឱ្យ​ឆាប​ឆេះ​កាន់​តែ​ខ្លាំង​។​ ​​ប្រភព​ដដែល​នេះ​ប្រាប់​ថា​នៅ​ក្នុង​ពេល​ជួប​គ្នា​នោះ លោក​ត្រាំ​​មិន​បានសន្យា​​ដោយ​ប្រាកដ​ប្រជា​ថា​នឹង​ផ្ដល់​ការ​ធានា​សន្តិ​សុខ​ជាតិ​សម្រាប់​អ៊ុយ​ក្រែនទេ​​។ ​​និយាយ​ដល់​​ចំណុច​នេះ​ធ្វើ​ឱ្យ​​គណៈ​ប្រតិ​ភូ​អ៊ុយ​​ក្រែន​ចាប់​ផ្ដើម​ងឿង​ឆ្ងល់​​​​​ព្រោះ​មិន​ដឹង​ថា​តើ​លោក​ត្រាំ​​មាន​ជំហរ​បែប​ណា​។ គេ​នៅ​ចាំ​បាន​ថា​​ក្រោយពេល​ជួប​គ្នា​រួច លោក​ត្រាំ​អំពាវ​នាវ​​ឱ្យ​​​មាន​បទ​ឈប់​បាញ់​។...

Myanmar scam centres boom using Musk’s Starlink

Scam centres in Myanmar blamed for swindling billions from victims across the world are expanding fast just months after a crackdown that was supposed...

សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ៖ ព្រះមហាក្សត្រ ដែលពិភពលោកនៅតែចងចាំ

នៅពេលដែលពិភពលោក កំពុងស្វែងរកគំរូដឹកនាំរបស់បុគ្គលដ៏ឆ្នើម ដែលបានទុកស្នាដៃជាប្រវត្តិសាស្ត្រ, សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ បានក្លាយជាគំរូដ៏លេចធ្លោមួយ ដែលគួរឲ្យកោតគោរព និងរៀនសូត្រតាម។ ទោះបីព្រះអង្គបានសោយសុខក្នុងព្រះរាជសុគតិភពក៏ដោយ ក៏ព្រះរាជសកម្មភាព ដែលបានបន្សល់ទុកនៅតែបញ្ចេញពន្លឺរះ ឆ្លុះបញ្ចាំងជាមេរៀនដ៏អស្ចារ្យសម្រាប់ពិភពលោក និងជាប្រភពនៃសេចក្ដីស្រឡាញ់សន្តិភាពរបស់ប្រជាជនខ្មែរជានិច្ច។ Fresh Exclusive មានអត្ថបទស៊ីជម្រៅជុំវិញបញ្ហានេះ៖ នៅរៀងរាល់ថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា ប្រជាជនកម្ពុជា និងប្រជាជាតិមិត្តភក្តិទូទាំងពិភពលោក តែងចំណាយពេលដ៏មានអត្ថន័យសំខាន់ ដើម្បីរំលឹកនិងថ្លែងផ្តល់ព្រះកិត្ដិយសដល់អតីតព្រះមហាក្សត្រដ៏អស្ចារ្យមួយព្រះអង្គ ដែលព្រះកិត្តិនាមនៅតែបញ្ចេញពន្លឺរះជានិច្ច ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិ...

វិភាគអន្តរជាតិ៖ តើលោក ដូណាល់ ត្រាំ សម្រេចបានផែនការហ្កាហ្សារបស់លោកដោយរបៀបណា?

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃពុធ ទី៨ ខែតុលា បានប្រកាសថាអ៉ីស្រាអែល និងក្រុមហាម៉ាសបានឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងដំណាក់កាលទី១ នៃផែនការសន្តិភាពរបស់លោក ដែលនឹងបើកផ្លូវឆ្ពោះទៅរកការដោះលែងចំណាប់ខ្មាំងអ៉ីស្រាអែលទាំងអស់។ នេះអាចនិយាយបានថាភាពរីកចម្រើនមួយយ៉ាងធំសម្រាប់លោក ត្រាំ ដែលបានចាត់ទុកខ្លួនឯងជា «ប្រធានាធិបតីនៃសន្តិភាព» ខណៈកំពុង ខ្នះខ្នែងចង់ឈ្នះជ័យលាភីពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាព។ នៅឯកិច្ចប្រជុំមួយនៅសេតវិមានកាលពីថ្ងៃពុធ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក លោក Marco Rubio បានងើបចេញពីកន្លែងអង្គុយដើរទៅខ្សឹបប្រាប់លោក ត្រាំ...

បទវិភាគ៖ តើវត្តមានរបស់ ដូណាល់ត្រាំ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំអាស៊ាននាពេលខាងមុខចំណេញដល់ខ្មែរដែរ ឬទេ?

មុនដល់ចម្លើយនេះ អ្នកវិភាគចិត្តសាស្ត្រសង្គ្រាម និងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ សូមឱ្យបងប្អូនអានស្វែងយល់ នៅរឿង ចំនួន ៥ ចំណុចជាមុនសិន! ទី១៖ ក្នុងសង្គ្រាមប្រាំថ្ងៃ មានមតិជាច្រើនបានលើកមកថា បើសិនជាគ្មាន “បទឈប់បាញ់” នោះទេ ខ្មែរយើងប្រាកដជាចាញ់នៅក្នុងសង្គ្រាម។ អ្នកជំនាញបានសួរទៅវិញថា តើផ្អែកលើអ្វី? បើតាមលោកផ្អែករឿងពីរយ៉ាងចម្បង ទីមួយ) ពេលប្រយុទ្ធគ្នារយៈពេលកន្លះថ្ងៃដំបូង សៀមសុំខ្មែរចរចា ប៉ុន្តែខ្មែរមិនព្រម ដូច្នេះបញ្ជាក់បានថា បើខ្មែរខ្លាចសង្គ្រាមសៀមឈ្លានពាន...

Cambodia’s Perspective: Beyond One-Sided Narratives on the Border Conflict

The recent New York Times report, “How Chinese Weapons Transformed a War Between Two Neighbours”, has reignited debate over Cambodia’s military modernisation and the...

សម្តេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ដឹកនាំកិច្ចប្រជុំពេញអង្គគណៈរដ្ឋមន្រ្តី ដើម្បីពិភាក្សា និងឆ្លងលើរបៀបវារ:ចំនួន៧

សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋម​ន្ត្រីនៃកម្ពុជា នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥នេះ បានអញ្ជើញដឹកនាំកិច្ចប្រជុំពេញអង្គគណៈរដ្ឋមន្រ្តី ដើម្បីពិភាក្សា និងឆ្លងលើរបៀបវារ:ចំនួន៧។ របៀបវារ:ចំនួន៧ នោះរួមមាន៖ ១-សេចក្តីព្រាងច្បាប់ ស្តីពីការអនុម័តយល់ព្រមលើកិច្ចព្រមព្រៀង ស្តីពីក្របខ័ណ្ឌបទប្បញ្ញត្តិសុវត្ថិភាពម្ហូបអាហារអាស៊ាន។ ២-សេចក្តីព្រាងច្បាប់ ស្តីពីការអនុម័តយល់ព្រមលើពិធីសារធ្វើវិសោធនកម្មកិច្ចព្រមព្រៀងអាស៊ាន ស្តីពីបម្លាស់ទីរូបវន្តបុគ្គល។ ៣-សេចក្តីព្រាងច្បាប់ ស្តីពីការអនុម័តយល់ព្រមលើពិធីសារទីមួយ ធ្វើវិសោធនកម្មកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីអាស៊ាន-ហុងកុង នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន។ ៤-សេចក្តីព្រាងច្បាប់ ស្តីពីការអនុម័តយល់ព្រមលើពិធីសារទីពីរ...