Category: Opinion
អ្នកនយោបាយមិនគួរព្រងើយកន្តើយចំពោះការពិត និងផ្សព្វផ្សាយ “មេរោគនយោបាយ” នោះទេ
“វិវាទនយោបាយ” បណ្ដាប្រទេសនានានៅក្នុងពិភពលោកកម្រនឹងគេចផុត រាប់ចាប់តាំងពីប្រទេសក្រីក្ររហូតដល់ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ ល្គឹកណាមានការប្រកួតប្រជែងផ្នែកនយោបាយ នោះ “វិវាទនយោបាយ” នឹងកើតមានឡើង។ ប៉ុន្ដែទោះបីជាវាកើតឡើង ភាពធ្ងន់ធ្ងរឬក៏ធូរស្រាលនៃវិបត្ដិនយោបាយ អាស្រ័យលើអ្នកនយោបាយចេះចរចារកដំណោះស្រាយ ដោយយកប្រយោជន៍ជាតិ និងរាស្ដ្រ ធំជាងប្រយោជន៍បក្ខពួកឬប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន។ នៅកម្ពុជា ភាពចម្រូងចម្រាសនយោបាយ ក៏បានកើតឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់បន្ថែមទៀតនៅក្នុងពេលថ្មីៗនេះ ពោលគឺបន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ/សង្កាត់អាណត្ដិទី៥ កាលពីថ្ងៃទី០៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២។ ជាការប៉ះទង្គិចរវាងគណបក្សនយោបាយជាមួយគណបក្សនយោបាយ និងរវាងគណបក្សនយោបាយជាមួយគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត(គ.ជ.ប)។ ការប្រតិកម្មដាក់គ្នារវាងគណបក្សនយោបាយ គឺបក្សភ្លើងទៀនដែលគេចាត់ទុកថាជាបក្សប្រឆាំងធំជាងគេនៅកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន...
កម្ពុជាជារដ្ឋឯករាជ្យ តើជារឿងត្រឹមត្រូវឬទេបើឱ្យបរទេសមកដឹកច្រមុះឬបោកប្រាស់ក្រោមរូបភាពសិទ្ធិមនុស្សនិងប្រជាធិបតេយ្យ?
នៅក្នុងរដ្ឋដែលមានអធិបតេយ្យភាពពេញលេញ រាល់ការសម្រេចចិត្ដគឺផ្អែកលើផលប្រយោជន៍ជាតិ និងផលប្រយោជន៍ប្រជាជនជាធំ ហើយក៏ត្រូវផ្អែកលើច្បាប់ជាតិដែលមានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់ប្រទេសនោះផងដែរ។ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក៏ដូចគ្នា ប៉ុន្ដែការសម្រេចចិត្ដរបស់កម្ពុជាមួយចំនួន ពិសេសគឺពាក់ព័ន្ធនឹងការអនុវត្ដច្បាប់ទៅលើក្រុមមាននិន្នាការប្រឆាំង តែងតែត្រូវបានបរទេសខ្លះ ពិសេសលោកខាងលិច ចាត់ទុកជារឿងអយុត្ដិធម៌ និងរំលោភលើសិទ្ធិមនុស្ស។ ថ្មីៗនេះក៏កើតមានបន្ដទៀត នូវការចោទប្រកាន់ថាតុលាការកម្ពុជាកាត់ទោសស្ដ្រីជាមេធាវីខ្មែរអាមេរិកាំងម្នាក់ឈ្មោះសេង ធារី ជារឿងអយុត្ដិធម៌។ គួររំលេចឱ្យដឹងថា តុលាការក្រុងភ្នំពេញកាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២ បានសម្រេចចេញសាលក្រមផ្ដន្ទាទោសស្ដ្រីឈ្មោះសេង ធារី ជាមេធាវីខ្មែរអាមេរិកាំងដាក់ពន្ធនាគាររយៈពេល៦ឆ្នាំ ពីបទ “រួមគំនិតក្បត់...
អាមេរិកតែងតែចោទប្រកាន់គេអំពីការសាងសង់ទីតាំងកងទ័ព ប៉ុន្តែខ្លួនអាមេរិកឯងហេតុអ្វីមានមូលដ្ឋានទ័ពជាង ៨០០កន្លែង ជុំវិញពិភពលោក
កន្លងទៅថ្មីៗនេះមន្ត្រីលោកខាងលិចរបស់អាមេរិក បានចោទកម្ពុជានិងចិនថា កំពុងសាងសង់ទីតាំងកងទ័ពជើងទឹកដោយសម្ងាត់នៅកម្ពុជា ជុំវិញការចោទប្រកាន់ដោយគ្មានហេតុផលនេះថ្នាក់ដឹងនាំ ស្ថានទូតកម្ពុជានៅក្នុងរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោនបាន បដិសេធយ៉ាងខ្លាំងជុំវិញខ្លឹមសារនិងអត្ថន័យនៃសេចក្តីរាយការណ៍នេះ ដោយថា វាជាការចោទប្រកាន់ដោយគ្មានមូលដ្ឋាននិងមានបំណងបង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះប្រទេសកម្ពុជា។ ហើយបានបញ្ចាក់ថា កម្ពុជាគោរពយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួនរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់ខ្លួនដែលមិនអនុញ្ញាតឱ្យមានមូលដ្ឋានកងទ័ពបរទេស ឬវត្តមានកងទ័ពបរទេសនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានោះឡើយ»។ ប៉ុន្តែយើងដឹងដែរឬទេថាអាមេរិកតែងតែចោទប្រកាន់គេអំពីសាងសង់ទីតាំងកងទ័ព ប៉ុន្តែខ្លួនអាមេរិកឯងហេតុអ្វីមានមូលដ្ឋានទ័ពជាង ៨០០កន្លែង ជុំវិញពិភពលោក ទុកសម្រាប់ការពារឬទុកពង្រឹងអំណាចខ្លួនឯង? ស្ទើរតែគ្រប់ប្រធានាធិបតីទាំងអស់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក នៅក្រោយសម័យសង្រ្គាមត្រជាក់ សុទ្ធតែធ្លាប់បានព្យាយាមបិទមូលដ្ឋានទ័ព និងកាត់បន្ថយកងទ័ពអាមេរិកមួយចំនួន ដែលឈរជើងនៅក្រៅប្រទេស ជាពិសេសក្នុងតំបន់អឺរ៉ុបតែម្ដង ភ្ជាប់ជាមួយពាក្យស្លោកមួយឃ្លាដ៏មានមនោសញ្ចេតនា នោះគឺ...
ហេតុអ្វីទណ្ឌិត សម រង្ស៊ី ហ៊ានចេញ មុខវាយប្រហាររិះគន់ កឹម សុខា ចំៗជាចំហ?
(ភ្នំពេញ)៖ ទណ្ឌិត សម រង្ស៊ី បានដំឡើងសំឡេងរិះគន់វាយប្រហារអតីត ដៃគូសម្ព័ន្ធភាពរបស់ខ្លួនឡើងចាស់ដៃករណី កឹម សុខា មិនទៅបោះឆ្នោតជ្រើសរើស ក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់អាណត្តិទី៥ ដោយហេតុផលថាគ្មានជម្រើសសម្រាប់ជ្រើសរើស មានន័យថាគណបក្សណាមួយដែលត្រូវបោះឱ្យពោលគឺសូម្បីតែគណបក្សភ្លើងទៀនដែលមាន សម រង្ស៊ី ជាប្រធានស្រមោលបញ្ជាពីក្រោយ ក៏មិនមែនជាជម្រើសរបស់ កឹម សុខា ឡើយ។ ការណ៍នេះធ្វើឱ្យទណ្ឌិត សម រង្ស៊ី ក្រេវក្រោធក្តៅក្រហាយចំពោះ កឹម...
ល្បែងនយោបាយក្រោយពីការប្រកាសលទ្ធផលបឋមនៃការបោះឆ្នោះឃុំ សង្កាត់អណត្តិទី៥
ការបោះឆ្នោតឃុំ សង្កាត់អាណត្តិទី៥ ឆ្នាំ២០២២ ត្រូវបានបញ្ចប់ទៅដោយរលូនដោយមានប្រជាជនប្រមាណ ៨០.១៩ ភាគរយនៃអ្នកដែលមានឈ្មោះបោះឆ្នោតសរុបបានទៅចូលរួមបោះឆ្នោតដើម្បីសម្ដែងឆន្ទៈរបស់ខ្លួនក្នុងការជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ដែលខ្លួនទុកចិត្ត និងផ្ដល់សេចក្ដីទុកចិត្តជូនក្នុងការដឹកនាំដោយប្រគល់សន្លឹកឆ្នោតជូនគណៈបក្សដែលពួកគេពេញចិត្ត នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់គណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប)។ តាមរយៈលទ្ធផលបណ្ដោះអាសន្នបានបង្ហាញថាគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាដែលជាគណបក្សកាន់អំណាចបាននាំមុកគណបក្ស ១៦ ផ្សេងទៀតដាច់តែម្ដង។ យោងទៅតាម គ.ជ.ប គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាទទួលបាន ៥ លាន ៣ សែនសំលេងដែលទទួលបានសន្លឹកឆ្នោតយ៉ាងលើសលុបបើប្រៀបធៀបនឹងគណបក្សដទៃទៀត និងតាមពីក្រោយដោយបក្សភ្លើងទានទទួលបាន ១ លាន ៦...
រូបត្លុកនយោបាយ៖អប្សរាក្បាលត្រងោល
មនុស្សសង្គមងងឹត បំពុលសង្គម ឃោសនាលាក់ពុតនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ កញ្ញាសេង ធារី បានកោរសក់ និងស្លៀកឈុតជាលក្ខណៈនារីអប្សរា មិនសមកាលៈទេសៈតាមបទបញ្ជាផ្ទៃក្នុង ហើយប៉ះពាល់វប្បធម៌ខ្មែរដ៏ល្អផូផង់នោះ ត្រូវបានសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជាបានបញ្ចេញមតិបែបហួសចិត្តថា ចេញនាងអប្សរាក្បាលត្រងោលណាមកទៀតហើយ ។ ...
មន្ត្រីលោកខាងលិចរបស់អាមេរិក បានចោទកម្ពុជានិងចិនម្តងទៀតថា កំពុងសាងសង់ ទីតាំងកងទ័ពជើងទឹក ដោយសម្ងាត់នៅកម្ពុជា
កាសែត The Washington Post បានរាយការណ៍កាលពីថ្ងៃចន្ទ ដោយដកស្រង់ប្រភពពីមន្ត្រីប្រទេសលោកខាងលិចមួយចំនួនថា ចិនកំពុងសាងសង់ទីតាំងកងទ័ពជើងទឹករបស់ខ្លួនមួយ ដោយសម្ងាត់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាសម្រាប់ប្រើប្រាស់ផ្ដាច់មុខឱ្យកងទ័ពរបស់ខ្លួន នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់គេហទំព័រ VOA នៅថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២នេះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ កាលពីចុងសប្តាហ៍ មន្ត្រីចិននៅទីក្រុងប៉េកាំងបានបញ្ជាក់ប្រាប់កាសែត Washington Post ថាមូលដ្ឋានយោធាបរទេសតែមួយគត់របស់ចិននៅពេលនេះ គឺមូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹកក្នុងប្រទេស (ជីប៊ូទី) Djibouti នៅអាហ្វ្រិកខាងកើត។ ខណៈសម្តេចពិជ័យសេនា...
កម្ពុជាជាប្រទេសតូចប៉ុន្ដែលំហប្រជាធិបតេយ្យមិនតូចនោះទេផ្ទុយទៅវិញកាន់តែប្រសើរជាងមុន
នៅក្នុងប្រទេសប្រកាន់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ចាំបាច់ត្រូវតែធ្វើឱ្យប្រជាធិបតេយ្យមានភាពរឹងមាំ និងកាន់តែល្អប្រសើរ។ ចំពោះកម្ពុជា ក៏កំពុងជំរុញឱ្យលំហប្រជាធិបតេយ្យកាន់តែល្អប្រសើរជាងមុន។ តើការវិវឌ្ឍនៃប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា អាចមើលឃើញតាមរយៈរូបភាពអ្វីខ្លះ? មុននឹងពិស្ដារពីបញ្ហានេះ យើងមកស្វែងយល់ជាមុនសិនថា “ប្រជាធិបតេយ្យ” មានន័យដូចម្ដេច? “ប្រជាធិបតេយ្យ” អាចនិយាយបានថាជាទម្រង់នៃការគ្រប់គ្រងរដ្ឋដែលសិទ្ធិ និងអំណាចក្នុងការចាត់ចែងកិច្ចការប្រទេសជាតិ ស្ថិតនៅក្នុងដៃរបស់ពលរដ្ឋ ហើយដាច់ខាតត្រូវមានប្រព័ន្ធធានាដល់ការប្រើសិទ្ធិ និងអំណាចជាម្ចាស់របស់ប្រជាពលរដ្ឋជាអចិន្ដ្រៃយ៍។ រដ្ឋាភិបាលប្រជាធិបតេយ្យ គឺជារដ្ឋាភិបាលមួយដែលបង្កើតឡើងដោយប្រជាពលរដ្ឋ របស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដើម្បីប្រជាពលរដ្ឋ។ ដោយប្រជាពលរដ្ឋ គឺប្រជាពលរដ្ឋជាអ្នកជ្រើសរើសតំណាងរបស់ខ្លួនដោយចំមុខ និងមានតម្លាភាព...
តើបក្សភ្លើងទានអាចក្លាយជាគូរប្រជែងរបស់បក្សកាន់អំណាចឬទេ?
កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភាកន្លងទៅគណបក្សភ្លើងទានបានសម្រេចចូលរួមការបោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់អាណត្តិទី៥ នាខែមិថុនានេះបន្ទាប់ពីធ្វើសមាជគណបក្សលើកទី២របស់ខ្លួនរួចមក។ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះដែរ យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ហៅកាត់ថា គ.ជ.ប គណបក្សភ្លើងទៀន បានដាក់បេក្ខជនជាង ១,៦០០ ឃុំសង្កាត់នៅ២៥ ខេត្តក្រុង ក្នុងចំណោមឃុំសង្កាត់ ១,៦៥២ ដែលចំនួននេះគឺនៅក្រោមតែគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាមួយប៉ុណ្ណោះ។ គណបក្សភ្លើងទានដែលបានបង្កើតឡើង និងបោះបង់ចោលដោយលោកសម រង្សីបានចាប់ផ្ដើមធ្វើដំណើរនយោបាយរបស់ខ្លួនឡើងវិញក្រោយធ្វើសមាជគណបក្សលើកទី២ រួចដោយសម្រេចចិត្តចូលរួមបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់អាណត្តិទី៥ នាថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនាខាងមុខនេះបន្ទាប់ពីស្ងប់ស្ងាត់អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយលទ្ធភាពនៃការឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់អាណត្តិទី៥ នេះអាចធ្វើទៅបានដោយសារតែការចូលរួមរបស់អតីតមន្រ្តីនៃគណៈបក្សសង្រ្គោះជាតិដែលជាបក្សមានឈ្មោះមិនល្អរួចទៅហើយ មានរឿងអាស្រូវ និងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ប្រយោជន៍ជាតិជាច្រើន។...
ផែនការទុច្ចរិតរបស់សម រង្ស៊ី ដើម្បីអុកឡុកការបោះឆ្នោតនាពេលដ៏ខ្លីខាងមុខនេះ
ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ អាណត្តិទី៥ ឆ្នាំ២០២២ នឹងឈានចូលមកដល់ក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លីខាងមុខនេះពោលគឺថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនាខាងមុខនេះឯង។ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះដែរ យើងក៏សង្កេតឃើញថានៅមានជនអគតិមួយចំនួនបានកំពុងតែព្យាយាមដុតដៃដុតជើងធ្វើយ៉ាងណាឱ្យដំណើរការនៃការបោះឆ្នោតនេះកុំឱ្យប្រព្រឹត្តិទៅបានដោយរលូន នោះគឺលោកសម រង្ស៊ី អតីតប្រធានគណៈបក្សសង្រ្គោះជាតិ និងបក្សពួករបស់ខ្លួន។ ជាក់ស្ដែងយោងទៅតាមគណនីហ្វេសប៊ុកមួយឈ្មោះ «Jasmine Angkor» កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែឧសភាបានឱ្យដឹងថា «លោក សម រង្ស៊ី បានបញ្ជូនមនុស្សជំនិតម្នាក់មកពីប្រទេសបារាំងដែលមានឈ្មោះ ប៊ុត ធារី ហៅ...