Author: Bun

សណ្ដាប់ធ្នាប់ពិភពលោកនាពេលបច្ចុប្បន្នហាក់បន្ដស្ថិតនៅក្នុងភាពផុយស្រួយនៅឡើយ ពោលប្រសិនបើប្រទេសណាមួយធ្វេសប្រហែសក្នុងទំនាក់ទំនងការទូត ឬមានភាពក្មេងខ្ចីក្នុងបញ្ហាភូមិសាស្ដ្រនយោបាយ ហើយដើរតាមខ្សែញាក់របស់មហាអំណាច មិនយូរមិនឆាប់រដ្ឋទាំងនោះនឹងក្លាយជាជនរងគ្រោះព្រោះមហាអំណាចជាក់ជាពុំខាន។ សម្រាប់រដ្ឋតូចៗទាំងអស់នៅក្នុងពិភពលោកនិយាយជារួម និងសម្រាប់កម្ពុជានិយាយដោយឡែក ក្នុងករណីដែលមហាអំណាចមើលឃើញថាមានផលប្រយោជន៍ គេនឹងព្យាយាមគ្រប់បែបយ៉ាងដើម្បីនៅក្បែរហើយទាញយកផលប្រយោជន៍នោះ ដោយព្យាយាមបញ្ចុះបញ្ចូល ឬណែនាំឱ្យធ្វើតាមអ្វីដែលគេចង់បាន។ ផ្ទុយទៅវិញបើរដ្ឋតូចៗបដិសេធសំណើរបស់គេ មហាអំណាចក៏ចាប់ផ្ដើមចោទប្រកាន់ រិះគន់ ទម្លាក់កំហុស ដោយសារតែគេមិនអាចទាញយកផលចំណេញតាមការចង់បាន។ ត្រង់ចំណុចនេះ កម្ពុជាក៏ធ្លាប់ត្រូវបានមហាអំណាចរិះគន់មិនសំចៃមាត់ និងព្យាយាមអូទាញឱ្យកម្ពុជាដើរតាមអ្វីដែលពួកគេគូសវាស ដោយយកបញ្ហាប្រជាធិបតេយ្យនិងសិទ្ធិមនុស្សធ្វើជាលេស។ ជាក់ស្ដែងកម្ពុជាធ្លាប់ត្រូវបានសហរដ្ឋអាមេរិករិះគន់មិនទម្លាក់ដៃ។ ទោះបីកម្ពុជាបានព្យាយាមអភិវឌ្ឍខ្លួនឱ្យល្អប្រសើរយ៉ាងណាក្ដី អាមេរិកនៅតែមើលឃើញកំហុសរបស់កម្ពុជា ដូចជាជុំវិញបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនិងប្រជាធិបតេយ្យនេះឯង។...

ការប៉ះទង្គិចយោធារវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែនបានបង្កឱ្យមានការព្រួយបារម្ភអំពីការរំពឹងទុកនៃសង្រ្គាមត្រជាក់លើកទីពីររវាងរុស្ស៊ី និងសហរដ្ឋអាមេរិក។ ខណៈពេលដែលមេដឹកនាំលោកខាងលិចមិនទាន់បានបង្ហាញពីការឆ្លើយតបខាងយោធាដោយផ្ទាល់ណាមួយចំពោះរុស្ស៊ីនោះទេ ប៉ុន្តែពួកគេបានចំណាយលើវិស័យការពារជាតិរៀងៗខ្លួនយ៉ាងខ្លាំងខ្លា។ ក្នុងនោះប្រភពពត៌មានសំងាត់របស់អ្នកអង្កេតលើការជួយដូរអាវុធបានបង្ហាញថា ក្រុមហ៊ុនលក់អាវុធអាមេរិក និងសមាជិកសភាមួយចំនួន បានកំពុងទទួលបានផលប្រយោជន៍ជាច្រើនលើការជួញដូរអាវុធដោយសំងាត់នេះ។ ត្រូវបានគេហៅថា “ភាពស្មុគស្មាញយោធា-ឧស្សាហកម្ម”) ដែលជាទូទៅសហគ្រាសឧស្សាហកម្មយោធា ជាអ្នកទទួលបានប្រយោជន៍ច្រើនជាងគេ។ ត្រង់ចំនុចនេះមានសំនួរថា តើឧស្សាហកម្មផលិតអាវុធធំជាងមានគេនៅក្នុងប្រទេសណា? ហេតុអ្វីឧស្សាហកម្មផលិតអាវុធគឺជាឧស្សាហកម្មមិនចេះជួបវិបត្ដិ? យោងតាម Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) បានឱ្យដឹងថា...

បើតាមក្រុមអ្នកវិភាគនយោបាយអន្តជាតិ បានសម្គាល់ឃើញថា ក្នុងឆ្នាំ២០២២នេះ សហរដ្ឋអាមេរិកបានបន្តបញ្ជួនសមាជិកសភារបស់ខ្លួនធ្វើដំណើរមកកាន់កោះតៃវ៉ាន់ជាបន្តបន្ទាប់ ដែលការបង្កើននូវសកម្មភាពនេះ គឺនៅក្រោយដែលសហរដ្ឋអាមេរិក គិតថាប្រទេសចិន នៅមិនទាន់ហ៊ានប្រឈមជាមួយនឹងសហរដ្ឋអាមេរិកលើកម្លាំងយោធាឡើយ ។​ ភាពតានតឹងលើកោះតៃវ៉ាន់ បានចាប់ផ្តើមតាំងពីមាន ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ប្រធានសភាអាមេរិកលោកស្រី ណានស៊ី ប៉េឡូស៊ី នាដើមខែសីហា និងដំណើរទស្សនកិច្ចជាបន្តបន្ទាប់មកទៀតរបស់ក្រុមសភាអាមេរិក និងមន្ត្រី របស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស្ហ៊ីនតោន។ ក្នុងមួយខែសីហាដែលបានកន្លងផុតទៅ ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ក្រុមសភាអាមេរិក មានយ៉ាងហោច៣លើក ។ ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ក្រុមសភាអាមេរិកលើកចុងក្រោយនេះ គឺជាដំណើររបស់លោកស្រី...

ក្រុមអ្នកវិភាគនយោបាយអន្តជាតិមួយចំនួន បានលើកឡើងថា សកម្មភាពដែលក្រុមប៉ូលិស FBI បានឆ្មក់ឆែកឆេរផ្ទះរបស់លោកអតីតប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅឯរម្មណីយដ្ឋាន ម៉ា អាឡាហ្គូ (Mar-a-Lago) នៃរដ្ឋផ្ល័រីដា (Florida) កាលពីពេលថ្មីៗកន្លងទៅ បាន​បង្ហាញអំពី​ភាព​តានតឹង​នៃផ្នែកនយោបាយរបស់កំពូលមហាអំណាចផុតលេខ ដោយជ្រកនៅក្រោមហេតុផល​ការស៊ើប​អង្កេត​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម ដែល​ធ្វើឡើង​ដោយ​ក្រសួង​យុត្តិធម៌អាមេរិក​​។ ក្នុងករណីនេះលោកអតីតប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ ​​បានចេញលិខិតប្រកាសមួយ កាលពីថ្ងៃចន្ទ​ទី​២២សីហា​...

ជាបឋម យើងគ្រាន់តែក្រឡេកមើលសាវតានៃការធ្វើនយោបាយរបស់ជនក្បត់ជាតិ តត្រកូល៣ជំនាន់រូប នេះ យើងក៏អាចយល់បានយ៉ាងងាយបាត់ទៅហើយ។ ទណ្ឌិតរូបនេះបានរស់នៅយ៉ាងសុខស្រួលក្នុងប្រទេសបារាំងក្នុងអំឡុងពេលប្រជាជនកម្ពុជាកំពុងរងទុក្ខវេទនាក្នុងរបបកាប់សម្លាប់របស់ពួកប្រល័យពូជសាសន៍ប៉ុល ពត អំឡុងឆ្នាំ១៩៧៥-១៩៧៩ ដោយគ្មានឈឺឆ្អាលនឹងសុខទុក្ខរបស់ខ្មែរ សូម្បីតែបន្តិច។ ផ្ទុយទៅវិញ បុគ្គលរូបនេះសម្ងំរស់នៅយ៉ាងសុខស្រួលនៅពេលប្រទេសជាតិជួបគ្រោះមហន្តរាយ និងប្រជាជនជួទុក្ខវេទនាស្លាប់ស្ទើរផុតពូជ។ តើនរណាខ្លះដែលបានលឺឈ្មោះ សម រង្ស៊ី ចេញមុខឈឺឆ្អាលរឿងខ្មែរក្នុងកំឡុងពេល ៣ឆ្នាំ ៨ខែ និង២០ថ្ងៃដែលគ្រប់គ្រងដោយរបបវាលពិឃាត ប៉ុល ពត? គឺគ្មានទាល់តែសោះ។ ជនក្បត់ជាតិតត្រកូល...

តាមការយល់ឃើញរបស់ក្រុមអ្នកជំនាញវិភាគនយោបាយនាពេល​បច្ចុប្បន្ន បានលើកឡើងថា តាមការពិត ភាគីអាមេរិកដែលនិយាយ «សន្តិភាព» ពេញៗមាត់នោះ គឺជា «សត្រូវនៃសន្តិភាព» ដ៏ពិតប្រាកដ ដោយទាំងមេដឹកនាំ និងក្រុមមន្ត្រីសហអាមេរិកបានដើរបង្កាត់ភ្លើងសង្រ្គាមគ្រាប់ទីកន្លែង ទាំងសង្រ្គាមរុស្ស៊ីនៅអ៊ុយគ្រែន ជម្លោះរវាងចិន និងកោះតៃវ៉ាន់ ការដែលអាមេរិចចង់បង្តើត ណាតូតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ហើយថ្មីៗនេះអ្នកស្រី Nacy Pelosi កំពុងរៀបដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់តបន់ព្រំដែន កូរ៉េខាងត្បូង និងកូរ៉េខាងជើងទៀត ដែលអាចបណ្តាលអោយស្ថានភាពកូរ៉េទាំងពីរឡើងកំដៅកាន់តែខ្លាំង។ បញ្ហាធំៗលើនេះ...